İşyerlerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Nedir?
İşyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından diğer kişi ya da kişilere yönelik gerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik biçimde devam eden, yıldırma, pasifize etme veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya da mağdurların kişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veya sağlıklarına zarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar bütünüdür.
Mobbing kişi veya bireyleri hedefleyen sözlü, sözlü olmayan, fiziksel şiddet içermeyen, planlı, kasıtlı ve sistemli bir biçimde yıpratma hareketidir. Bireyi psikolojik açıdan yetersiz hissettirmek, özgüvenini düşürmek için yapılan aşağılama içeren ruhsal saldırı biçimidir. Ayrıca etik dışı olup bireylere zarar veren davranışlar olduğunu da söylemek mümkündür. Bu davranışlar açık ve direk olarak, gizli veya dolaylı olabilir. Ancak bir davranışın bir kereye mahsus gerçekleşmesi halinde mobbing davranışından bahsedilemez. Yine aynı şekilde, iş yerindeki her olumsuz davranışları da mobbing olarak tanımlamak doğru olmayacaktır. Buradan yola çıkarak, mobbing davranışının sistemli ve uzunca bir süre boyunca uygulanmakta olan bir davranış olduğunu söylenebilir.
Mobbing'in Nedenleri
Karşılıklı olarak tarafların birbirlerine karşı sergiledikleri davranışlar neden olabilmektedir. Mobbing süreci bu biçimde başlayabilmektedir. Tabi ki sürece katkı sağlayan birçok neden de bulunur. Bunlara örnek verecek olursak;
- Kurumda ekip ruhunun olmaması ve benimsenmemesi,
- Stresli bir çalışma ortamının olması,
- Liderin zayıf olması, takipçilerine güven sağlayamamış olması ve liderlik edememesi,
- Kurum içi zayıf ve kopuk iletişimin olması,
- Kötü hiyerarşik bir yönetimin varlığı olarak sıralanabilir.
Mobbing'in Sonuçları
Mobbing davranışının zararı yalnızca davranışın bireyle kalmayıp, kurumun geneline de ciddi zararlar vermektedir. Mobbing, kurumlarda işe devamsızlık, kurumun performansında azalış gibi sorunlara sebep olur. Ayrıca çeşitli psiko-somatik şikayetler, depresyon, travma sonrası stres bozukluğu ve endişe gibi çeşitli sağlık problemleri ile sonuçlanmaktadır. Mağdurların sağlık problemleri yaşamasının beraberinde, bu sorunlar ailesine kadar uzanmaktadır. Aynı zamanda evlilikleri de olumsuz etkileyip boşanmalara yol açmaktadır. Mobbing yalnızca mağdura vermiş olduğu zararla kalmayıp, iş kayıplarına, aile yaşamına ve kuruma da ciddi zarar vermektedir.
Mobbing'e Karşı Alınabilecek Önlemler
İş yerinde psikolojik baskıya maruz kaldığını düşünen çalışanlar öncelikle durumu daha sağlıklı bir şekilde değerlendirmeli ve bazı önlemler almalıdır. Bunlar:
- Kişiler sakin kalmalı ve çatışmadan kaçınmalıdır.
- Eğer psikolojik baskıya neden olan taraf üst yönetim değil ise, üst yönetimle konu paylaşılmalıdır.
- Uzman doktor ve psikologlardan destek alınmalıdır.
- Mobbinge uğradığına dair çeşitli not, e-posta , mesaj vb. Belgeler saklamalıdır.
- Süreci şahit olabilecek çalışma arkadaşlarıyla görüşmelidir.
- İhtiyaç halinde hukuki destek alınmalıdır.
Bireylerin beraberinde, kurumların da itibarı ve marka değerlerini koruma amaçlı alması gerekli olan çeşitli önlemler bulunur. Bunlar ise;
- Kurum içi mobbingi önleyebilecek politikalar oluşturulmalıdır.
- Kurum içi eğitim verilmeli, gerekli bilgilendirme çalışmaları yapılmalıdır.
- İş yerindeki mobbing uygulayıcılarına disiplin uygulanmalı ve rehabilitasyon tedbirleri alınmalıdır.
- Mobbing şikayetleri göz önüne alınarak, adil çözümler üretilmelidir.
(Alıntıdır...)