Erteleme Davranışı

Erteleme, yapılması gereken bir görevin, planlanan zamanda yerine getirilmesi gerektiği halde sürekli olarak ertelenmesi veya geciktirilmesidir. Ertelenen görevlerin zamanla birikmesi, daha fazla stres ve kaygıya neden olabilir ve genellikle iş veya kişisel hayatta başarısızlığa yol açabilir. Ertelenme, herkesin zaman zaman karşılaştığı bir davranıştır ve birçok nedeni olabilir. Bu nedenler arasında, görevin sıkıcı veya zorlu olması, kişisel sorunlar, yeterli zaman veya kaynak eksikliği, korku veya belirsizlik gibi nedenler sayılabilir.

Ertelemenin Türleri Nelerdir?
Kararsızlık Ertelemesi: Kişi karar vermesi gereken durumlarda kararlarını sürekli olarak erteler. Kişi birçok ihtimalin yer aldığı bir konuda veya tercih yapılması gereken durumlarda çok fazla zorlanır. Ve karar sürecini ertelerler.

Akademik Erteleme: Kişinin akademik hayatında yapması gereken derslerini, ödevlerini, projelerini, ders seçimlerini, sorumluluklarını ve sınav süreçlerini zamanına yapmayarak son dakikaya kadar bırakıp ertelemesini içerir. Bu durum kişinin akademik hayatındaki başarısını olumsuz etkiler. Düşük ders notları, düşük proje notları, dersleri kaçırma gibi birçok sorunu beraberinde getirebilmektedir. Son dakikaya bırakılan ödevler ve sorumluluklar genellikle özensiz ve eksiksiz olmaktadır. Bu kişinin akademik hayatındaki motivasyonunu kaybetmesine neden olabilmektedir.

Rutin İşlerin Ertelenmesi: Kişinin günlük hayatında sürekli olarak tekrarlayan ve hep aynı şekilde yapılması gereken rutin işlerin sürekli olarak ertelemesi veya son dakikaya bırakılmasıdır. Rutin haline gelen işlerin sıkıcı bir hal almasından dolayı ortaya çıkmaktadır.

Kompulsif Erteleme: Bu erteleme türünde kişi hem yapılması gereken işleri ve sorumlulukları erteler. Hem de bunlar ile ilgili kararların verilmesini erteler. İki taraflı bir erteleme söz konusudur.

Neden Erteleriz?

• Kısa dönemli keyif almak
  
• Yapılan görevden hoşlanmamak
  
• Sınav kaygısı
  
• Özgüven düşüklüğü
  
• Öz düzenleme yetersizliği
  
• Öğrenilmiş çaresizlik
  
• Mükemmeliyetçilik
  
• Başarısızlık korkusu
  
• Zaman yönetiminde kötü olmak
  
• İsteksizlik ve motivasyon eksikliği

Erteleme Ne Zaman Sorun Yaratır?
Ertelenme davranışları, zaman zaman herkesin yaşadığı bir durum olsa da, belirli bir noktada sorun yaratabilir. Ertelenme alışkanlığı, aşağıdaki durumlarda sorunlara yol açabilir:

• Görevlerin Yığılması: Ertelenen görevler zamanla birikerek, daha büyük bir sorun haline gelebilir. Bu durumda, kişi işi yetiştirebilmek için ekstra zaman ve çaba harcamak zorunda kalabilir.
  
• İş Performansının Düşmesi: İşyerinde sıklıkla ertelenme davranışı sergilenirse, iş performansı düşebilir. Bu durumda, çalışanlar daha az üretken hale gelebilir, işleri yetiştirmekte zorlanabilir ve hatta işten çıkarılabilirler.
  
• Özgüvenin Azalması: Ertelenme davranışları, kişinin kendine güvenini azaltabilir. Başarısızlık hissi, kişinin daha fazla erteleme yapmasına ve özgüveninin daha da azalmasına neden olabilir.
  
• Sağlık Sorunları: Uzun süreli ertelenme davranışları, kişinin stres seviyesini artırabilir. Bu durumda, yorgunluk, baş ağrısı, depresyon, kaygı ve diğer sağlık sorunları ortaya çıkabilir.
  
• Kişisel İlişkilerin Bozulması: Ertelenme davranışları, kişisel ilişkileri de olumsuz etkileyebilir. Kişi, planlanan zamanlarda buluşmalara geç kalmaya başlayabilir veya söz verdiği işleri yapamaz hale gelebilir.

Erteleme Davranışını Kontrol Etme

1. İlk olarak bireyin korku ve kaygıları ile yüzleşmesi gerekmektedir.
   
2. Erteleme davranışına neden olan durumun üzerine giderek yüzleşmek.
   
3. Zamanı daha iyi yönetebilmek için yapılacak işler için detaylı program oluşturmak.
   
4. Hedefleri daha gerçekçi belirlemek. Yaşamda hiç bir şeyin mükemmel olmadığını kabul etmek.
   
5. İşin ertelenmesine etki eden cihazların (TV, laptop, telefon vs.) 10-15 dakika önceden kaldırılması.
   
6. Gün içerisinde birey için verimli olan saatler belirlenerek o saatlerde boşa geçirdiği davranışlardan uzak durmak.
   
7. Program dahilinde planlanan işe odaklanılmalıdır. Programda mutlaka mola saatleri de olmalıdır. Birey mola saatlerin de istediği gibi dinlenmelidir ve tekrardan işe dönmelidir. Erteleme hastalığına sahip olan bireyler için bu zor olabilmektedir. Fakat birey kendini zorlamalı hatta işi zamanında bitirdiğinde kendine ödül vermelidir.