Bu yazımda sizlerle beraber Temel Kavramların önemli ve soru gelen başlığı olan Pozitif ve Negatif sayılar ile Tek ve Çift sayılar konusuna göz atacağız.
Tek ve Çift Sayılar
2 ile tam bölünebilen tam sayılara çift sayı, 2 ile tam bölünemeyen (veya bölündüğünde 1 kalanını veren) tam sayılara tek sayı denir. n bir tam sayı olmak üzere, genel olarak çift sayılar (2n), tek sayılar da (2n – 1) ifadeleriyle belirtilir.Tek sayıları T ile ve çift sayıları Ç ile gösterelim:
ZÇ = { x l x = 2n, n ∈ Z} = { . . . , –2n, . . . , –2, 0, 2, . . . , 2n, . . . } kümesi çift sayılar kümesidir.
ZT = { x l x = 2n–1, n ∈ Z} = { . . . , –2n+1, . . . , –1, 1, . . . , 2n+1, . . . } kümesi tek sayılar kümesidir.
Tek ve çift sayıların birbirlerine göre durumlarını inceleyelim:
- n doğal sayı olmak üzere, Tn = T'dir.
- n pozitif tam sayı olmak üzere, Çn = Ç'dir.
- a ∈ IN+ olmak üzere a0 = 1
- Bir tam sayının çarpanlarından en az bir tanesi çift ise sayı çifttir.
- n pozitif tam sayı olmak üzere, Çn = Ç'dir.
- a ∈ IN+ olmak üzere a0 = 1
- Bir tam sayının çarpanlarından en az bir tanesi çift ise sayı çifttir.
Örnek
I. 2315
II. 13.35.120
III. 132 + 213
IV. 2023.2024 + 8317
V. 9.11.13.27
Yukarıdaki ifadelerden kaç tanesi tek sayıdır?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
Çözüm:
![[Resim: attachment.php?aid=63]](https://gidenler.me/attachment.php?aid=63)
I. 2315 için
tek sayıların doğal sayı olan bütün kuvvetleri tektir. 23 tek sayı ve 15∈IN olduğundan 2315 tek sayı dır.
II. 13.35.120 için
13 tek sayı, 35 tek sayı, 120 çift sayıdır. T.T.Ç=Ç sayıdır. Dolayısıyla sonuç çift sayı dır.
III. 132 + 213 için
132 çift sayı, 213 tek sayıdır. T+Ç= T dir. Dolayısıyla sonuç tek sayı dır.
IV. 2023.2024 + 8317 için
2023 tek, 2024 çift ve 8317 tek sayıdır. Burada işlem önceliğine dikkat etmemiz gerekiyor. Unutmayın çarpma işlemi toplama işlemine göre önceliklidir. O halde T.Ç+T= Ç+T = T dir. Sonuç tek sayı dır.
V. 9.11.13.27 için
Verilen tüm sayılar tek ve çarpım durumunda. T.T.T.T=T sonuç tek sayı dır.
Cevap: D
I. 2315 için
tek sayıların doğal sayı olan bütün kuvvetleri tektir. 23 tek sayı ve 15∈IN olduğundan 2315 tek sayı dır.II. 13.35.120 için
13 tek sayı, 35 tek sayı, 120 çift sayıdır. T.T.Ç=Ç sayıdır. Dolayısıyla sonuç çift sayı dır.III. 132 + 213 için
132 çift sayı, 213 tek sayıdır. T+Ç= T dir. Dolayısıyla sonuç tek sayı dır.IV. 2023.2024 + 8317 için
2023 tek, 2024 çift ve 8317 tek sayıdır. Burada işlem önceliğine dikkat etmemiz gerekiyor. Unutmayın çarpma işlemi toplama işlemine göre önceliklidir. O halde T.Ç+T= Ç+T = T dir. Sonuç tek sayı dır.V. 9.11.13.27 için
Verilen tüm sayılar tek ve çarpım durumunda. T.T.T.T=T sonuç tek sayı dır.Cevap: D
Pozitif ve Negatif Sayılar
Sıfırdan büyük sayılar pozitif (+) sayı, sıfırdan küçük sayılar negatif (–) sayı denir. 0 (sıfır) nötrdür.Çarpma ve bölme işleminin işaretleri:
- n tam sayı olmak üzere,
..(+)n = (+)
..(–)2n = (+)
..(–)2n+1 = (–)
..(–) x 0 = 0
..(+) x 0 = 0
Dikkat:
Pozitif tam sayıların bütün tam sayı kuvvetleri pozitiftir.
Negatif tam sayıların çift tam sayı kuvvetleri pozitif, tek tam sayı kuvvetleri negatiftir.
25 = 32
(-2)5 = -32
(-2)4 = +16
Pozitif tam sayıların bütün tam sayı kuvvetleri pozitiftir.
Negatif tam sayıların çift tam sayı kuvvetleri pozitif, tek tam sayı kuvvetleri negatiftir.
25 = 32
(-2)5 = -32
(-2)4 = +16
Örnek
a, b ∈ R olmak üzere,
a < 0 < b olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi daima negatiftir?
A) a + 1
B) a2.b
C) a – b
D) b – a
E) ba.2
Çözüm:
a negatif ve b ise pozitif bir Reel sayıdır.
I. a + 1 için
a negatif bir sayı ancak 1’den büyük ya da küçük diyemeyeceğimizden yorum yapamıyoruz.
II. a2.b için
negatif sayının pozitif kuvvetleri pozitiftir. P.P=P olur.
III. a - b için
a negatif, b sayısı önündeki (-) işaretinden dolayı negatif, dolayısıyla a - b = negatiftir.
IV. b – a için
b pozitif, a negatif olmasına karşın önündeki (-) işaretinden dolayı pozitif. Dolayısıyla b-a= Pozitiftir.
V. ba.2 için
burada ise pozitif sayının kuvvetleri pozitif ve pozitif sayıyla çarpma işlemine tutulması yine pozitiftir.
Cevap: C
a negatif ve b ise pozitif bir Reel sayıdır.
I. a + 1 için
a negatif bir sayı ancak 1’den büyük ya da küçük diyemeyeceğimizden yorum yapamıyoruz.II. a2.b için
negatif sayının pozitif kuvvetleri pozitiftir. P.P=P olur.III. a - b için
a negatif, b sayısı önündeki (-) işaretinden dolayı negatif, dolayısıyla a - b = negatiftir. IV. b – a için
b pozitif, a negatif olmasına karşın önündeki (-) işaretinden dolayı pozitif. Dolayısıyla b-a= Pozitiftir.V. ba.2 için
burada ise pozitif sayının kuvvetleri pozitif ve pozitif sayıyla çarpma işlemine tutulması yine pozitiftir.Cevap: C
Temel Kavramlar (3)
